1. Dấu hiệu và triệu chứng bên ngoài

Thiếu máu do thiếu sắt ảnh hưởng đến các vai trò của sắt với cơ thể như vận chuyển oxy, sản xuất năng lượng,… Những dấu hiệu của thiếu máu do thiếu sắt thường tiến triển từ từ và có thể dễ bị nhầm lẫn với sự mệt mỏi thông thường.

• Mệt mỏi và suy nhược: Máu không cung cấp đủ oxy cho các cơ quan, cơ thể luôn cảm thấy thiếu năng lượng, uể oải.
• Da xanh xao, nhợt nhạt: Thiếu máu do thiếu sắt dẫn đến thiếu hemoglobin tạo màu đỏ cho máu làm da và niêm mạc (đặc biệt là mí mắt dưới) nhợt nhạt hơn.
• Hụt hơi, khó thở: Do phải tăng cường hoạt động của tim và phổi để tăng cường oxy và tuần hoàn máu, bù đắp lượng oxy thiếu hụt.
• Rụng tóc, móng tay giòn, dễ gãy: Thiếu sắt làm chậm quá trình tổng hợp Keratin – thành phần chính của tóc, móng và giảm lưu lượng máu, oxy nuôi dưỡng nang tóc. Thiếu sắt làm tóc yếu, dễ gãy rụng, móng tay có thể xuất hiện các đường gờ dọc và trở nên lõm hình thìa (koilonychia). 
• Lưỡi đau, sưng, hoặc có màu nhạt: Lưỡi có thể trở nên nhẵn hơn do mất các nhú vị giác.
• Thèm ăn những thứ không phải thực phẩm (Pica): Thiếu sắt nặng có thể gây ra những cơn thèm ăn đồ lạ như đá lạnh, đất sét,…

2. Đặc điểm khi xét nghiệm máu

Đây là những đặc điểm quan trọng nhất giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác tình trạng thiếu máu do thiếu sắt:

• Hồng cầu nhỏ, nhược sắc (Microcytic, hypochromic anemia): Đây là đặc trưng điển hình. Kích thước hồng cầu nhỏ hơn bình thường và có màu nhợt nhạt hơn do thiếu sắt, lượng hemoglobin thấp.
• Nồng độ Hemoglobin (Hb) và Hematocrit (Hct) thấp: Đây là chỉ số chính xác định tình trạng thiếu máu.
• Nồng độ Ferritin huyết thanh thấp: Ferritin là protein dự trữ sắt trong cơ thể. Nồng độ Ferritin thấp là chỉ số đáng tin cậy nhất để chẩn đoán thiếu máu do thiếu sắt.
• Khả năng liên kết sắt toàn phần (TIBC) tăng: Khả năng liên kết sắt (TIBC) là khả năng mà transferrin liên kết với sắt. Việc cạn kiệt dự trữ sắt trong cơ thể bằng bất kỳ cơ chế nào đều làm tăng nồng độ transferrin lưu thông.

Lưu ý: Việc chẩn đoán thiếu máu do thiếu sắt cần dựa trên kết quả xét nghiệm máu và đánh giá lâm sàng của nhân viên y tế, không nên tự chẩn đoán và điều trị tại nhà.

*Tài liệu tham khảo

Hiện nay, thiếu sắt là tình trạng phổ biến. Tuy nhiên, thiếu sắt có thể dẫn đến những hậu quả đối với sức khỏe, từ mức độ nhẹ đến nặng. Cùng DSV tìm hiểu về những hậu quả khi thiếu sắt nhé!

1. Thiếu máu do thiếu sắt

Thiếu máu do thiếu sắt là hậu quả phổ biến nhất.

Sắt là thành phần quan trọng để tạo ra hemoglobin hồng cầu. Vì vậy, thiếu sắt sẽ làm giảm số lượng và chất lượng hồng cầu. Điều này ảnh hưởng đến những vai trò quan trọng của sắt trong cơ thể như vận chuyển oxy, sản xuất năng lượng,…

2. Đối với sức khỏe cơ thể

Mệt mỏi và suy nhược: Do các tế bào và cơ quan không nhận đủ oxy, cơ thể sẽ luôn cảm thấy thiếu năng lượng, mệt mỏi và giảm khả năng vận động.

Da xanh xao, nhợt nhạt: Thiếu hemoglobin (chất tạo màu đỏ cho máu) làm da và niêm mạc trở nên xanh xao, đặc biệt rõ ở lòng bàn tay, dưới móng tay và mí mắt.

Hụt hơi, khó thở: Phổi và các cơ quan phải hoạt động nhiều hơn để cung cấp đủ oxy cho các mô, dẫn đến thở gấp hoặc hụt hơi ngay cả khi vận động nhẹ.

Tim đập nhanh hoặc không đều: Để bù đắp cho lượng oxy thiếu hụt, tim tăng bơm máu, nhịp tim nhanh hơn, có thể gây ra rối loạn nhịp tim.

Tóc rụng, móng tay giòn: Thiếu sắt làm chậm quá trình tổng hợp Keratin – thành phần chính của sợi tóc và giảm lưu lượng máu, oxy nuôi dưỡng nang tóc. Thiếu sắt làm tóc yếu, dễ gãy rụng. 

Hội chứng Pica: Thiếu sắt nặng có thể gây ra những cơn thèm ăn kỳ lạ, không phải là thực phẩm như đá lạnh, đất sét, hoặc giấy.

3. Hậu quả trên não bộ và hệ miễn dịch

Suy giảm nhận thức: Sắt đóng vai trò quan trọng trong chức năng thần kinh, não bộ. Thiếu sắt có thể làm suy giảm trí nhớ, khả năng tập trung và ảnh hưởng đến kết quả học tập, công việc.

Hệ miễn dịch suy yếu: Sắt cần thiết cho sự phát triển của các tế bào miễn dịch. Thiếu sắt khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng hơn.

4. Hậu quả với phụ nữ mang thai

Phụ nữ mang thai thiếu sắt có nguy cơ cao bị sinh non, trẻ nhẹ cân, hoặc các vấn đề phát triển ở trẻ sơ sinh.

*Tài liệu tham khảo

Iron-Deficiency Anemia

XEM THÊM:

EuHema – Sắt Lipofer công nghệ sinh học thế hệ mới tối ưu hấp thu

Vai trò của sắt trong cơ thể