Vậy đâu là những tác nhân gây hại cho mắt hàng đầu mà chúng ta thường vô tình ngó lơ mỗi ngày? Hãy cùng DSV nhận diện chính xác để tìm ra giải pháp bảo vệ thị lực kịp thời nhé!

1. Những tác nhân gây hại cho mắt phổ biến

1.1  Ánh sáng xanh từ các thiết bị điện tử

Giác mạc nằm ở đầu trước của nhãn cầu và là nơi đầu tiên mà ánh sáng gặp phải khi đi qua mắt. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ sống sót của tế bào biểu mô giác mạc sau khi chiếu tia Blu-ray giảm. Ánh sáng xanh lam được chứng minh làm tăng các loại oxy phản ứng (ROS), kích thích quá trình oxy hóa, gây ra viêm tế bào biểu mô giác mạc người. Do đó, tổn thương oxy hóa và apoptosis trung gian dẫn đến viêm mắt và hình thành khô mắt. 

Ánh sáng xanh trong vùng tia cực tím gần có thể ảnh hưởng đến pha phân bào của các tế bào biểu mô giác mạc theo cách phụ thuộc vào liều lượng và thời gian. Các vi nhung mao trên lớp biểu mô của biểu mô giác mạc mất đi sự hỗ trợ và ổn định của màng nước mắt, dẫn đến hình thành chứng khô mắt.

Bên cạnh đó, các nghiên cứu cho thấy, khi sử dụng máy tính và các thiết bị điện tử, màn hình kỹ thuật số khác, tần suất này giảm chỉ còn khoảng 5-7 lần/phút. Điều này khiến mắt trở nên khô hơn so với bình thường. Trong khi, bình thường, con người thường chớp mắt 15 lần/phút. Khi sử dụng, mắt cũng phải liên tục hoạt động, thay đổi tiêu cự để nhìn rõ điểm ảnh, tiếp cận nội dung trên màn hình. Chính vì vậy, mắt cũng nhanh mỏi, đau nhức hơn.

1.2  Thói quen sử dụng kính áp tròng (Lens) sai cách

Kính áp tròng mang lại sự tiện lợi và tính thẩm mỹ cao, nhưng nếu không được sử dụng và chăm sóc đúng chuẩn, nó sẽ trở thành “mối họa” cho giác mạc.

• Đeo kính áp tròng quá lâu: mỗi dạng kính áp tròng đều có thời hạn dùng tối đa một ngày. Nếu sử dụng quá thời gian khuyến cáo, mắt có thể khô hơn, cộm rát, khó chịu. Cách dùng lens như vậy kéo dài, có thể khiến mắt yếu, khô hơn. 
• Vệ sinh kính áp tròng không đúng cách: Việc không vệ sinh kính áp tròng đúng cách hoặc sử dụng nước máy để rửa có thể ảnh hướng đến cấu trúc lens, nhiễm bẩn dẫn đến nhiễm trùng. Luôn luôn tuân theo hướng dẫn chăm sóc của bác sĩ nhãn khoa. Vệ sinh đúng đủ theo tờ hướng dẫn sử dụng, sử dụng dung dịch mới và rửa tay trước khi chạm vào kính áp tròng.
• Dùng kính áp tròng khi đi bơi, tắm: Đi tắm, bơi lội khi đeo kính áp tròng có thể khiến vi khuẩn xâm nhập vào mắt và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, gây mù lòa. Thay vào đó, hãy tháo lens trước khi tắm hoặc thử dùng kính bơi có độ.
• Ngủ vẫn đeo kính áp tròng: Trừ khi có chỉ định của bác sĩ nhãn khoa, việc ngủ khi đeo kính áp tròng sẽ làm giảm lượng oxy cung cấp cho giác mạc, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng như loét giác mạc.

1.3  Tia cực tím (Tia UV) từ ánh nắng mặt trời

Nhiều người có thói quen bôi kem chống nắng cho da nhưng lại quên mất rằng đôi mắt cũng cần được che chắn khi ra ngoài trời nắng.

• Cơ chế gây hại: Tia UV (bao gồm UVA và UVB) có sức tàn phá rất lớn đối với cấu trúc sinh học của mắt. Tiếp xúc trực tiếp với tia cực tím (UV) có hại của mặt trời có thể làm tổn thương giác mạc và thủy tinh thể. 
• Hậu quả: Tiếp xúc với ánh nắng gắt mà không đeo kính râm có thể gây bỏng giác mạc, đẩy nhanh quá trình lão hóa mắt và là nguyên nhân chính dẫn đến đục thủy tinh thể ở người trung niên và cao tuổi.

1.4  Ô nhiễm môi trường, khói bụi và hóa chất

Hậu quả xấu đối với sức khỏe do ô nhiễm không khí đang ngày càng trầm trọng hơn khi các chất gây ô nhiễm tiếp tục được thải vào khí quyển từ xe cơ giới và các nguồn khác như bụi mịn (PM2.5), chất tẩy rửa,… Mắt rất dễ bị tổn thương bởi các chất gây ô nhiễm trong không khí do tính chất mỏng của màng nước mắt trước giác mạc bảo vệ giác mạc khỏi các mối nguy hại từ môi trường

• Cơ chế gây hại: Khi các tác nhân này bay vào mắt, chúng sẽ phá vỡ sự ổn định của màng nước mắt và kích hoạt các phản ứng dị ứng hoặc viêm tấy.
• Hậu quả: Gây ra tình trạng đỏ mắt, ngứa ngáy, chảy nước mắt sống, viêm kết mạc nhiễm khuẩn và khiến mắt nhạy cảm hơn với ánh sáng.

1.5  Thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng kém lành mạnh

Đôi khi, chính những thói quen vô thưởng vô phạt hàng ngày lại nằm trong danh sách những tác nhân gây hại cho mắt trầm trọng nhất:

• Thức khuya, thiếu ngủ: Khiến mắt không có đủ thời gian để nghỉ ngơi và phục hồi sau một ngày làm việc mệt mỏi, làm thâm quầng và suy giảm thị lực. Ngoài ra, chúng ta thường hay có thói quen sử dụng điện thoại đêm muộn, trong điều kiện không đủ ánh sáng, mắt càng phải điều tiết mạnh hơn để nhìn rõ.
• Dùng tay dụi mắt: Phản xạ dụi mắt khi ngứa hoặc cộm có thể làm trầy xước giác mạc và vô tình đưa hàng triệu vi khuẩn từ tay thẳng vào mắt.
• Thiếu hụt dưỡng chất: Chế độ ăn nghèo nàn, thiếu Vitamin A, C, E, Omega-3 và Lutein khiến hệ thống chống oxy hóa của mắt bị suy giảm, mắt dễ bị khô và lão hóa sớm.
• Đọc sách, học trong điều kiện không đủ ánh sáng, ánh sáng yếu
• Sử dụng mỹ phẩm, trang điểm mắt hết hạn: Mỹ phẩm cũ có thể chứa vi khuẩn, dẫn đến nhiễm trùng mắt. Hãy thay mascara sau mỗi 3 tháng và tránh dùng chung mỹ phẩm để giảm nguy cơ lây nhiễm. Loại bỏ những loại mỹ phẩm đã hết hạn sử dụng sau khi mở nắp để đảm bảo an toàn cho đôi mắt.
• Bỏ qua lịch khám mắt định kỳ: Nhiều bệnh về mắt bắt đầu mà không có bất kỳ triệu chứng nào. Khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm bệnh lý về mắt, kiểm soát thị lực mắt,…
• Không uống đủ nước: Mất nước ảnh hưởng đến cơ thể theo nhiều cách, bao gồm cả mắt. Nếu không uống đủ nước, mắt sẽ trở nên khô và khó chịu. Hãy cố gắng uống nhiều nước trong suốt cả ngày để giữ cho mắt luôn đủ độ ẩm và khỏe mạnh.

2. Bí quyết chủ động bảo vệ đôi mắt sáng khỏe trước các tác nhân gây hại

Để bảo vệ “cửa sổ tâm hồn” trước sự tấn công của môi trường và thói quen xấu, các chuyên gia nhãn khoa khuyên bạn nên:

• Áp dụng quy tắc 20-20-20: Thời gian sử dụng màn hình quá lâu có thể gây mỏi mắt do sử dụng thiết bị điện tử , dẫn đến đau đầu, khô mắt, nhìn mờ và đau cổ. Khi làm việc với máy tính, cứ sau 20 phút hãy nhìn xa 20 feet (khoảng 6 mét) trong vòng 20 giây để mắt được thư giãn.
• Chủ động dưỡng ẩm cho mắt: Sử dụng các loại nước mắt nhân tạo chất lượng cao (ưu tiên dòng chứa Axit Hyaluronic – HA và Taurine) để cấp ẩm tức thì, bôi trơn bề mặt nhãn cầu và thúc đẩy làm lành các tổn thương nhỏ do lens hoặc khói bụi gây ra.
• Đeo kính bảo vệ: Luôn đeo kính râm có khả năng chống tia UV khi ra ngoài đường và đeo kính bảo hộ khi làm việc trong môi trường nhiều bụi/hóa chất.
• Bổ sung thực phẩm bổ mắt: Tăng cường ăn các loại rau xanh đậm (cải xoăn, cải bó xôi), quả mọng, cá hồi, cà rốt để nuôi dưỡng mắt từ bên trong. Những loại thực phẩm này giàu chất chống oxy hóa, vitamin có lợi cho mắt

Kết luận: Nhận biết rõ những tác nhân gây hại cho mắt là bước đầu tiên và quan trọng nhất để bạn thay đổi thói quen, chủ động thiết lập một lối sống lành mạnh hơn. Đôi mắt là tài sản vô giá, hãy yêu thương và bảo vệ màng mắt mỗi ngày bằng những hành động nhỏ nhất ngay từ hôm nay nhé!

XEM THÊM:

Xem thêm: [Top các loại nước mắt nhân tạo tốt nhất cho người khô mắt, mỏi mắt] 

Oftaial Plus – Nước nhỏ mắt nhân tạo Từ Italy

Những Ai Cần Dưỡng Ẩm Mắt Mỗi Ngày?

Hashtags: #nhungtacnhangayhaichomat #khomat #moimat #baovethiluc #anhsangxanh #anhnangmattroi #chamsochat

1. Bảo vệ giác mạc và niêm mạc mắt

Màng nước mắt không chỉ là nước đơn thuần mà là một lớp bảo vệ đa tầng. Màng nước mắt bao gồm một lớp dịch nhầy, chứa các yếu tố hòa tan và dịch lỏng do tuyến lệ sản xuất và chất nhầy do tế bào hình chén tiết ra, được bao phủ bởi một lớp lipid. Khi mắt đủ độ ẩm, lớp màng này giúp:

• Rửa trôi bụi bẩn: Ngăn chặn các dị vật và vi khuẩn xâm nhập gây viêm nhiễm.
• Thúc đẩy quá trình lành vết thương, ức chế viêm, loại bỏ các gốc tự do và bảo vệ chống lại nhiễm trùng vi khuẩn.
• Cung cấp oxy: Giác mạc không có mạch máu, nên nó nhận oxy và dinh dưỡng chủ yếu thông qua việc hòa tan vào lớp nước mắt.

2. Ngăn ngừa hội chứng Khô mắt (Dry Eye Syndrome)

Khô mắt xảy ra khi mắt không sản xuất đủ nước mắt để giữ ẩm, hoặc khi nước mắt không hoạt động đúng cách. Đây là tình trạng phổ biến trong thời đại số. Việc dưỡng ẩm giúp:

• Giảm kích ứng: Hạn chế cảm giác cộm, rát như có cát trong mắt.
• Hạn chế tổn thương: Khi mắt quá khô, việc chớp mắt có thể gây ra những vết xước siêu nhỏ trên bề mặt giác mạc.
• Giảm nhạy cảm với ánh sáng

3. Duy trì thị lực sắc nét

Lớp màng nước mắt đóng vai trò như lớp thấu kính đầu tiên của mắt. Màng nước mắt là một thành phần quan trọng của hệ thống quang học của mắt. Nước mắt và bề mặt trước của giác mạc chiếm khoảng 80% công suất khúc xạ của mắt.

• Ổn định hình ảnh: Nếu suy giảm độ mịn của bề mặt giác mạc, giảm độ nhạy tương phản và tăng các sai lệch quang học làm suy giảm chất lượng hình ảnh võng mạc, gây nhìn mờ, nhòe.

4. Kết nối với các hoạt chất chuyên biệt

Hiện nay, trên thị trường, có rất nhiều sản phẩm chăm sóc mắt chuyên biệt. Các sản phẩm này thường bổ sung các thành phần giúp giữ ẩm sâu và hồi phục:

• Natri Hyaluronate (HA): Giúp giữ nước gấp nhiều lần trọng lượng của nó, tạo độ ẩm sâu cho mắt.
• Taurine: Là axit amin thiết yếu giúp bảo vệ tế bào võng mạc khỏi stress oxy hóa và duy trì sự ổn định của màng tế bào trước tác hại của ánh sáng xanh.
• Vitamin E & PP: Hỗ trợ chống oxy hóa và bảo vệ niêm mạc mắt trước tác hại của tia UV và ánh sáng xanh.
• Vitamine B6: giúp bảo vệ mạch máu võng mạc và giảm nguy cơ mỏi mắt, thoái hóa điểm vàng khi phối hợp cùng các vitamin nhóm B khác.
• Hypromellose: giúp bôi trơn và duy trì độ ẩm cho mắt

*Tài liệu tham khảo

Biological Functions of Tear Film

Dry Eye

XEM THÊM:

OFTAIAL PLUS – Giải pháp bảo vệ mắt tối ưu từ Italy

1. Hyaluronic Acid (HA) là gì?

Hyaluronic Acid (HA) là thuộc nhóm Glycosaminoglycan (GAG) không chứa sulfat và là một loại polymer tự nhiên. HA có chức năng quan trọng trong mô liên kết, da, bôi trơn khớp và gân, mô thần kinh, đồng thời cũng có trong dịch nước mắt. 

Do đặc tính an toàn và tác dụng sinh lý của HA, nó đã trở thành một chất quan trọng trong nhãn khoa. Axit hyaluronic có khả năng liên kết một lượng nước rất lớn và khi hòa tan trong nước, nó hoạt động như một chất bôi trơn.

2. Cơ chế dưỡng ẩm của Hyaluronic Acid (HA) với mắt

2.1 Cơ chế giữ nước và tạo màng phim (Mucomimetic)

Mô phỏng lớp chất nhầy (Mucin): HA có đặc tính lý hóa tương tự như lớp mucin tự nhiên trong màng nước mắt, giúp dung dịch nhỏ mắt bám dính tốt hơn trên bề mặt mắt mà không bị trôi đi nhanh chóng. Cũng nhờ khả năng này, mắt được bôi trơn bởi HA nên sẽ giảm tác động của chấn thương cơ học lên bề mặt nhãn cầu. 

2.2 Đặc tính “Biến tính dẻo” (Non-Newtonian Rheology)

Axit hyaluronic là chất lỏng phi Newton. HA thể hiện tính chất giả dẻo cao và tạo ra cơ học phi Newton trong chất lỏng. 

• Tại bề mặt nhãn cầu, độ nhớt của màng nước mắt chứa HA sẽ giảm trong quá trình chớp mắt, cho phép phân bố đều HA trên màng nước mắt. 
• Khi ở trạng thái nghỉ ngơi, độ nhớt cao hơn được phục hồi, kéo dài thời gian HA lưu lại trên bề mặt nhãn cầu. 

2.3 Phục hồi và bảo vệ biểu bì giác mạc

Hyaluronic Acid giúp bảo vệ các bề mặt bị tổn thương trong quá trình lành vết thương trầy xước siêu nhỏ trên bề mặt mắt do khô mắt mãn tính gây ra.

• Chống viêm: Đặc tính chống viêm của HA phụ thuộc vào khối lượng phân tử. HA có trọng lượng phân tử thấp thường có đặc tính gây viêm và độ nhớt thấp hơn, trong khi HA có trọng lượng phân tử cao có đặc tính chống viêm và độ nhớt cao hơn. Vì vậy, Hyaluronic Acid được dùng trong các loại dung dịch nhỏ mắt thường là HA phân tử cao.
• Chống oxy hóa: HA còn có khả năng bảo vệ các tế bào mắt trước tác động của các gốc tự do và ánh sáng xanh từ các thiết bị điện tử.

Kết luận: Hyaluronic Acid (HA) không chỉ đơn thuần là một hoạt chất cấp ẩm, mà còn là “lá chắn sinh học” thông minh giúp bảo vệ đôi mắt toàn diện. Nhờ cấu trúc GAG không sulfat lành tính cùng đặc tính biến tính dẻo độc đáo, HA giúp duy trì màng phim nước mắt bền vững, giảm ma sát tối đa và hỗ trợ phục hồi giác mạc hiệu quả. Việc lựa chọn dung dịch nhỏ mắt chứa HA phân tử cao chính là giải pháp tối ưu để nuôi dưỡng đôi mắt sáng khỏe, êm dịu và tràn đầy sức sống mỗi ngày.

*Tài liệu tham khảo

Hyaluronic acid in the treatment of dry eye disease

Hyaluronic acid updates

What is hyaluronic acid and how does it work in eye drops?

XEM THÊM:

Oftaial Plus – Nhỏ mắt dưỡng ẩm, tăng cường sức khỏe đôi mắt