Bên cạnh đó, trái cây thường chứa ít calo và nhiều chất dinh dưỡng cho cơ thể. Điều này cũng góp phần làm giảm lượng calo dư thừa chuyển hóa thành Triglycerides dự trữ.

Tuy nhiên, cần lưu ý hạn chế các loại trái cây quá ngọt vì chúng chứa nhiều đường Fructose, có thể làm tăng Triglycerides.

Dưới đây là các loại trái cây được khuyến nghị:

1. Nhóm Quả giàu Pectin (Chất xơ Hòa tan)

Pectin là một loại chất xơ hòa tan giúp hấp thụ cholesterol và đào thải nó ra khỏi cơ thể.

Táo: Rất giàu Pectin. Nên ăn cả vỏ (đã rửa sạch) để tối đa hóa lượng chất xơ.

Lê: Tương tự như táo, lê là nguồn chất xơ hòa tan tuyệt vời.

Các loại quả họ cam quýt (Citrus): Cam, bưởi, quýt (đặc biệt là phần cùi trắng và tép). Chúng cũng chứa các flavonoid giúp cải thiện chức năng mạch máu.

2. Nhóm Quả Mọng (Berries)

Các loại quả mọng có hàm lượng calo thấp, giàu nước và chất xơ, đồng thời chứa các chất chống oxy hóa tự nhiên như vitamin C và E, và các vi chất dinh dưỡng như axit folic, canxi, selen, alpha và beta carotene, và lutein. 

Các chất chống oxy hóa mạnh (như Anthocyanins, flavonoids) giúp giảm viêm, bảo vệ mạch máu khỏi tổn thương do LDL-C bị oxy hóa. Hàm lượng calo thấp cũng góp phần làm giảm lượng calo dư thừa trong cơ thể.

Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, các quả mọng làm giảm cholesterol toàn phần và tăng cholesterol HDL. Từ đó làm giảm nguy cơ chuyển hóa tim mạch.

Việt quất (Blueberries): Rất giàu chất chống oxy hóa, giảm tổng hợp axit béo.

Dâu tây (Strawberries): Giúp cải thiện mức HDL-C (cholesterol tốt) và giảm LDL-C bị oxy hóa.

Mâm xôi (Raspberries) và Lý chua (Blackcurrants).

3. Các loại Quả Giàu Chất béo Lành mạnh

Các quả này chứa chất béo không bão hòa đơn. Chất béo này có tác dụng hỗ trợ chống oxy hóa, cải thiện cân bằng lipid. Vì vậy, các quả này giúp giảm LDL-C mà không làm giảm HDL-C, bảo vệ thành mạch.

Quả Bơ: Giàu chất béo không bão hòa đơn và chất xơ. Bơ giúp cải thiện nồng độ lipid máu trong cơ thể.

4. Nhóm Trái cây Khác

Kiwi: Nguồn chất xơ và Vitamin C dồi dào, giúp chống oxy hóa và hỗ trợ tiêu hóa.

Nho (Đen/Đỏ): Vỏ nho chứa Resveratrol, một chất chống oxy hóa tốt cho tim mạch. Tuy nhiên, nên ăn với số lượng vừa phải vì nho có lượng đường tương đối cao.

*Tài liệu tham khảo

Role of Berry Bioactive Compounds on Lipids and Lipoproteins in Diabetes and Metabolic Syndrome

The Effect of Dietary Pectin on Lipid Composition of Blood, Skeletal Muscle and Internal Organs of Rats

XEM THÊM:

HAMOTOS – Giải pháp hạ mỡ máu từ thiên nhiên

Triglyceride cao nên ăn gì?

Dưới đây là những thực phẩm nên ăn để giảm Triglycerides (TG):

1. Thực phẩm Giàu Omega-3 (Chất béo Tốt)

Omega-3 có khả năng làm giảm sản xuất Triglycerides tại gan và giảm viêm.

Cá béo: Các loại cá biển như Cá hồi, Cá thu, Cá trích, Cá mòi. Nên ăn ít nhất 2-3 lần mỗi tuần.

Hạt và Dầu: Hạt óc chó, dầu ô liu nguyên chất (Extra Virgin).

2. Ngũ cốc Nguyên hạt và các loại đậu

Chất xơ, đặc biệt là chất xơ hòa tan, giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường và chất béo trong ruột, hỗ trợ giảm TG.

Ngũ cốc nguyên hạt: Thay thế cơm trắng, bánh mì trắng bằng Gạo lứt, Yến mạch, Bánh mì nguyên cám.

Các loại đậu: Đậu lăng, đậu đen, đậu gà, đậu nành (cung cấp cả chất xơ và giàu protein thực vật).

3. Rau xanh, chất xơ hòa tan và Trái cây Ít đường

Tăng cường rau xanh và chọn trái cây có chỉ số đường huyết (GI) thấp.

Rau xanh đậm: Cải bó xôi (rau chân vịt), cải xoăn (kale), súp lơ.

Trái cây ít đường: Quả mọng (dâu tây, việt quất), Bưởi, Cam, Chanh (hạn chế các loại quả quá ngọt như xoài chín, nho, sầu riêng).

Rau củ quả: Bông cải xanh, Cà rốt, Táo, Chuối (chọn chuối xanh hoặc vừa chín tới sẽ ít đường hơn so với chuối chín).

4. Thịt Nạc và Nguồn Chất béo Lành mạnh

Thịt gia cầm: Chọn thịt gà, thịt vịt bỏ da (phần ức).

Thịt nạc: Chọn phần thịt nạc của lợn, bò (hạn chế).

Các loại hạt: Hạnh nhân, hạt hồ đào (ăn một lượng vừa phải).

5. Thực phẩm cần Kiêng kị Nghiêm ngặt

Khi TG cao, cần kiêng kị nghiêm ngặt những thứ sau:

Rượu bia và Đồ uống có cồn.

Đường và đồ ngọt: Nước ngọt, nước ép đóng hộp, bánh kẹo, kem.

Tinh bột tinh chế: Bánh mì trắng, mì ăn liền, bún phở.

Thực phẩm giàu Trans Fat: Đồ chiên rán, thức ăn nhanh.

*Tài liệu tham khảo

Lifestyle Changes to Reduce Triglycerides

Triglycerid

Xem thêm:

Hamotos – Giải pháp hạ mỡ máu từ thiên nhiên

Rối loạn lipid máu nên ăn gì?

Chế độ ăn lý tưởng nên tập trung vào chất béo lành mạnh (chưa bão hòa), chất xơ hòa tan và ngũ cốc nguyên hạt.

1. Chất xơ Hòa tan và Ngũ cốc Nguyên hạt

Chất xơ hòa tan làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, tăng bài tiết axit mật, điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột và có thể làm giảm sự hấp thụ lipid từ đường ruột.

Ngũ cốc: Yến mạch, cám yến mạch, lúa mạch (barley), và gạo lứt.

Các loại đậu: Đậu lăng, đậu gà, đậu đen, đậu nành (cung cấp chất xơ, protein thực vật và ít triglyceride.

Trái cây: Táo, lê, cam, bưởi (có chứa pectin – một loại chất xơ hòa tan).

Cà tím và đậu bắp: Hai loại rau ít calo này là nguồn cung cấp chất xơ hòa tan tốt.

Rau củ: Cà rốt, khoai lang (ăn có kiểm soát).

2. Chất béo Không bão hòa (Đơn và Đa)

Các loại chất béo này giúp cải thiện tỷ lệ cholesterol, giảm LDL Cholesterol và triglyceride, tăng HDL cholesterol.

Omega-3: Rất hiệu quả trong việc giảm LDL Cholesterol. Nên ăn các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi ít nhất 2-3 lần/tuần.

Dầu ăn: Sử dụng Dầu ô liu nguyên chất (Extra Virgin), dầu hạt cải, dầu đậu nành, dầu hướng dương thay thế cho mỡ động vật, bơ.

Các loại hạt: Quả óc chó, hạt hạnh nhân, hạt hồ đào (chứa chất béo không bão hòa và chất xơ).

Quả bơ: Giàu chất béo không bão hòa đơn, giúp giảm LDL-C.

3. Thịt nạc (Ít Chất béo Bão hòa)

Thịt gia cầm: Chọn phần thịt nạc như ức gà, ức vịt và bỏ da hoàn toàn.

Thịt đỏ: Hạn chế ăn và nên chọn phần thịt nạc. Cá và hải sản (ngoài cá béo) là nguồn đạm lý tưởng.

Lời khuyên

Xây dựng chế độ ăn lành mạnh, nghiêm ngặt rất quan trọng để kiểm soát mỡ máu. Bữa ăn đa dạng kết hợp với lối sống khoa học sẽ mang lại hiệu quả tốt nhất cho cơ thể.

*Tài liệu tham khảo

How to Lower Cholesterol with Diet

11 foods that lower cholesterol

Soluble Fiber Supplementation and Serum Lipid Profile: A Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials

XEM THÊM:

Hamotos – Giải pháp hỗ trợ hạ mỡ máu từ thiên nhiên

Tại sao uống nhiều rượu bia lại bị gan nhiễm mỡ?

1. Các loại nội tạng động vật

Nội tạng là nhóm thực phẩm chứa lượng Cholesterol cao nhất:

Óc: Là bộ phận chứa hàm lượng Cholesterol cao nhất trong tất cả các loại thực phẩm, đặc biệt là óc lợn.

Gan: Là loại nội tạng chứa Cholesterol cao. Tuy nhiên, gan chứa ít chất béo bão hòa và giàu vitamin và khoáng chất như sắt, đồng, kẽm, vitamin A, B và D. Lượng vitamin A cao nên có thể gây dư thừa, tích tụ trong cơ thể nếu ăn thường xuyên. 

Các nội tạng khác như tim, cật, lòng (phủ tạng): Chứa nhiều Cholesterol và Purine.

2. Lòng đỏ trứng

Mặc dù, lượng calo có trong trứng khá thấp, giàu dinh dưỡng, nhưng hàm lượng Cholesterol trong lòng đỏ trứng lại cao. Một quả trứng kích thước trung bình có khoảng 200mg Cholesterol. 

Người có mỡ máu cao hoặc bệnh tim mạch cần hạn chế tiêu thụ lòng đỏ trứng (thường không quá 3-4 quả/tuần).

3. Thực phẩm từ sữa, chất béo động vật

Bơ động vật (Butter): Chứa nhiều Cholesterol và chất béo bão hòa.

Sữa nguyên kem (Full-fat milk): và các chế phẩm từ sữa nguyên kem như Kem tươi (Heavy cream), Phô mai béo.

Mỡ, Da động vật: Mỡ lợn, mỡ bò, da gà, da vịt.

4. Hải sản có vỏ

Một số loại hải sản có vỏ chứa Cholesterol cao hơn các loại cá và thịt trắng:

Tôm, tôm hùm, cua, mực: Có hàm lượng Cholesterol tương đối cao. Tuy nhiên, chúng lại chứa ít chất béo bão hòa, nên vẫn được coi là lựa chọn tốt hơn thịt đỏ nếu được chế biến bằng cách hấp hoặc luộc.

5. Thịt Đỏ và thịt Chế biến

Thịt đỏ: Thịt bò, thịt lợn (phần mỡ) chứa nhiều mỡ và vân mỡ nên không chỉ chứa Cholesterol cao mà còn chứa nhiều chất béo bão hòa.

Thịt chế biến: Xúc xích, lạp xưởng, thịt xông khói, ngoài việc chứa chất béo bão hòa cao, còn thường chứa Cholesterol và Trans fat cao.

Lời khuyên

Khi bị mỡ máu cao, bạn cần phải kiểm soát tốt chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Bữa ăn cần kiểm soát tốt lượng Cholesterol, Chất béo bão hòa và Chất béo chuyển hóa (Trans – fats) để không làm xấu thêm tình trạng mỡ máu.

*Tài liệu tham khảo

High cholesterol food

Worst Foods for High Cholesterol

XEM THÊM:

HAMOTOS – Giải pháp hỗ trợ hạ mỡ máu từ thiên nhiên

Mỡ máu cao nên kiêng ăn gì

1. Các thông số mỡ máu chính khi xét nghiệm máu

Khi xét nghiệm mỡ máu, có 4 chỉ số quan trọng chúng ta cần quan tâm, bao gồm:

Cholesterol toàn phần

LDL-cholesterol (LDL-c)

HDL-cholesterol (HDL-c)

Triglyceride

2. Ý nghĩa của các chỉ số mỡ máu

2.1 Xét nghiệm Cholesterol toàn phần

Cholesterol toàn phần là đo tổng lượng cholesterol trong máu, bao gồm cholesterol HDL, LDL và Triglycerid. 

Bình thường: Cholesterol toàn phần trong máu < 5,2 mmol/L (< 200 mg/dL). Đây là mức an toàn, có nguy cơ thấp mắc các bệnh tim mạch, mạch vành.

Tăng giới hạn: Cholesterol trong máu từ 5,2 đến 6,2 mmol/L (200 – 239 mg/dL). Ngưỡng này cần chú ý ăn uống, sinh hoạt điều độ và nên theo dõi sức khỏe định kỳ. 

Tăng cholesterol máu khi > 6,2 mmol/L (> 240 mg/dL). Khi nồng độ cholesterol toàn phần tăng quá cao sẽ dẫn đến nguy cơ cao các bệnh về tim mạch, xơ vữa động mạch,…

2.2 Chỉ số LDL-cholesterol (LDL-c)

Bình thường: LDL-C trong máu < 3,4 mmol/L (< 130 mg/dL).

Tăng giới hạn: 3,4 – 4,1 mmol/L (130 – 159 mg/dL).

Tăng nhiều khi: > 4,1 mmol/L (> 160 mg/dL).

Nồng độ cholesterol LDL cao làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ. Nồng độ LDL tăng cao, lâu ngày sẽ lắng đọng, tích tụ tại thành mạch tim và não. Điều này dẫn đến hình thành các mảng xơ, xơ vữa động mạch. Các mảng xơ vữa gây hẹp, tắc động mạch, gây áp lực lớn lên thành động mạch. Vì vậy, người bệnh có nguy có cao đột quỵ do vỡ mạch máu não, nhồi máu cơ tim,…

2.3 Chỉ số HDL-cholesterol (HDL-c)

HDL-C là một lipoprotein có tính bảo vệ thành mạch. HDL giúp vận chuyển cholesterol dư thừa từ động mạch về gan xử lý, ngăn ngừa sự hình thành mảng bám thành mạch. Khác với LDL-C, nếu giảm HDL-C là có nguy cơ cao với xơ vữa động mạch.

Bình thường HDL-C trong máu > 0,9 mmol/L.

Khi HDL-C máu < 0,9 mmol/L (< 35 mg/dL) là giảm.

2.4 Chỉ số Triglyceride (TG)

Triglyceride là chất béo mà cơ thể sử dụng để tạo ra năng lượng và cũng là dạng dự trữ trong các tế bào mỡ. Đây cũng là dạng chất béo chủ yếu trong thức ăn hàng ngày. Vì vậy, chỉ số triglycerid cũng góp phần đánh giá tình trạng rối loạn chuyển hóa lipid máu.

Bình thường: TG máu < 2,26 mmol/L (< 200 mg/dL).

Tăng giới hạn: TG từ 2,26 – 4,5 mmol/L (200 – 400 mg/dL).

Tăng TG: TG từ 4,5 – 11,3 mmol/L (400 – 1000 mg/dL).

Rất tăng: TG máu > 11,3 mmol/L (> 1000 mg/dL).

Kết luận: 

Chỉ cần 1 trong 4 chỉ số quan trọng trên vượt ngoài ngưỡng bình thường đã được coi là rối loạn chuyển hóa lipid máu. Kiểm soát tốt các chỉ số mỡ máu sẽ giảm thiểu nguy cơ rối loạn mỡ máu. Xét nghiệm mỡ máu được khuyến cáo kiểm tra định kỳ để phòng ngừa nguy cơ bệnh lý do rối loạn chuyển hóa mỡ máu gây ra. 

XEM THÊM:

HAMOTOS – Giải pháp hỗ trợ hạ mỡ máu từ thành phần thiên nhiên

Kiểm tra chỉ số mỡ máu như nào khi cầm tờ xét nghiệm máu

Vì vậy, người ăn chay, đặc biệt là phụ nữ, thường được khuyến cáo nên bổ sung sắt. Dưới đây là những lý do người ăn chay nên bổ sung sắt:

1. Nguồn sắt từ thực vật khó hấp thu hơn

Sắt có trong nhiều loại thực phẩm. Tuy nhiên, lượng sắt và loại sắt  trong mỗi loại thực phẩm là khác nhau. Có hai loại sắt: 

• Sắt heme được tìm thấy trong thực phẩm có nguồn gốc từ động vật. Sắt heme dễ hấp thu nhiều so với sắt non – heme, chiếm tới 40% lượng sắt được cơ thể hấp thụ.
• Non-heme (trong thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật). Đây là dạng sắt mà người ăn chay thường nạp vào. Tuy nhiên, sắt non-heme lại kém hấp thu hơn sắt heme rất nhiều.

2. Sự có mặt của các chất ức chế hấp thu

Một số chất có trong thực phẩm thực vật có thể cản trở quá trình hấp thu sắt, bao gồm:

• Phytates: Có trong ngũ cốc, các loại hạt và đậu.
• Tannin, caffein: Có trong trà và cà phê.
• Canxi: Có trong sữa và một số thực phẩm chức năng bổ sung canxi.

Việc tiêu thụ các chất này cùng lúc với bữa ăn giàu sắt có thể làm giảm đáng kể lượng sắt được cơ thể hấp thu.

*Tài liệu tham khảo:

Iron Status of Vegetarian Adults: A Review of Literature

XEM THÊM:

EuHema – Sắt Lipofer công nghệ sinh học tối ưu hấp thu

Tại sao bệnh nhân Thalassemia không bổ sung sắt

1. Bệnh Thalassemia là gì?

Bệnh Thalassemia hay còn gọi là thiếu máu tan huyết bẩm sinh. Bệnh Thalassemia ảnh hưởng đến sự tổng hợp hemoglobin và chức năng của các tế bào hồng cầu trong cơ thể. Đây là một rối loạn di truyền và kéo dài đến suốt đời.

Bình thường hemoglobin được tổng hợp bởi hai chuỗi alpha globin và hai chuỗi beta globin. Ở các bệnh nhân Thalassemia, hemoglobin không được hình thành hoàn chỉnh dẫn đến các tế bào hồng cầu không hoạt động bình thường và tồn tại với thời gian ngắn hơn. Bên cạnh đó, các mảnh hemoglobin “khiếm khuyết” sẽ bám vào các tế bào hồng cầu trưởng thành và gây tan máu.

2. Tại sao bệnh nhân Thalassemia không được bổ sung sắt?

Bệnh Thalassemia gây hiện tượng quá tải sắt vì:

• Chỉ định truyền máu ở các bệnh nhân thể nặng. Mỗi đơn vị máu truyền vào cơ thể đều chứa một lượng sắt đáng kể.
• Lượng hồng cầu bị phá hủy nhiều hơn bình thường, khiến lượng lớn sắt ứ đọng.
• Cơ thể tăng hấp thu sắt: Dù đã có quá nhiều sắt, nhưng vì cơ thể bị thiếu máu mạn tính, nó vẫn tự động tăng cường hấp thu sắt từ thức ăn để cố gắng bù đắp.

Chính vì vậy, bệnh nhân Thalassemia không được bổ sung sắt và phải tuân thủ nghiêm ngặt liệu trình thải sắt của bác sĩ. 

*Tài liệu tham khảo

Thalassemia

Thalassemia

Thalassemia

XEM THÊM:

EuHema – Sắt Lipofer công nghệ sinh học tối ưu hấp thu

Có phải cứ thiếu sắt đều cần bổ sung sắt?

Thiếu sắt là một trong những nguyên nhân gây thiếu máu phổ biến nhất, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất. Vì vậy, KHÔNG PHẢI cứ thiếu máu đều cần bổ sung sắt.

Việc tự ý bổ sung sắt khi chưa biết chính xác nguyên nhân có thể dẫn đến hậu quả không mong muốn. 

Các nguyên nhân khác của thiếu máu

Ngoài thiếu sắt, thiếu máu còn có thể do:

1. Thiếu vitamin B12 và folate 

Folate, vitamin B12 và sắt đóng vai trò thiết yếu trong quá trình sinh hồng cầu. Hồng cầu cần folate và vitamin B12 để tăng sinh trong quá trình hình thành. 

Thiếu folate hoặc vitamin B12 có thể giảm tổng hợp purin và thymidylat, làm suy yếu tổng hợp DNA và gây ra hiện tượng apoptosis (quá trình hủy tế bào) của hồng cầu, ảnh hưởng đến quá trình hình thành hồng cầu, dẫn đến thiếu máu. 

Vì vậy, thiếu các vitamin này cũng gây thiếu máu, nhưng việc bổ sung sắt sẽ không giải quyết được vấn đề.

2. Bệnh mạn tính

Nhiều bệnh lý như ung thư, bệnh thận, viêm khớp có thể gây thiếu máu do tác dụng phụ của thuốc hoặc ảnh hưởng đến chức năng tạo máu của cơ thể.

3. Mất máu

Chảy máu bên trong (như loét dạ dày, trĩ) hoặc rong kinh ở phụ nữ có thể dẫn đến thiếu máu.

4. Bệnh di truyền

Một số bệnh về máu như Thalassemia khiến hồng cầu bị phá hủy nhanh chóng gây thiếu máu. Tuy nhiên, bệnh Thalassemia có thể gây thừa sắt trong cơ thể. 

Người mắc Thalassemia tuyệt đối không được tự ý bổ sung sắt. Mọi phác đồ điều trị Thalassemia đều phải tuân thủ theo chỉ định, hướng dẫn của nhân viên y tế.

5. Rối loạn tủy xương

Các bệnh lý ảnh hưởng đến tủy xương (nơi sản xuất hồng cầu) cũng là nguyên nhân gây thiếu máu.

Nguy cơ khi tự ý bổ sung sắt

Lượng sắt dư thừa có thể tích tụ trong cơ thể, gây độc cho các cơ quan như gan và tim.

*Tài liệu tham khảo

New insights into erythropoiesis: the roles of folate, vitamin B12, and iron

1. Dấu hiệu và triệu chứng bên ngoài

Thiếu máu do thiếu sắt ảnh hưởng đến các vai trò của sắt với cơ thể như vận chuyển oxy, sản xuất năng lượng,… Những dấu hiệu của thiếu máu do thiếu sắt thường tiến triển từ từ và có thể dễ bị nhầm lẫn với sự mệt mỏi thông thường.

• Mệt mỏi và suy nhược: Máu không cung cấp đủ oxy cho các cơ quan, cơ thể luôn cảm thấy thiếu năng lượng, uể oải.
• Da xanh xao, nhợt nhạt: Thiếu máu do thiếu sắt dẫn đến thiếu hemoglobin tạo màu đỏ cho máu làm da và niêm mạc (đặc biệt là mí mắt dưới) nhợt nhạt hơn.
• Hụt hơi, khó thở: Do phải tăng cường hoạt động của tim và phổi để tăng cường oxy và tuần hoàn máu, bù đắp lượng oxy thiếu hụt.
• Rụng tóc, móng tay giòn, dễ gãy: Thiếu sắt làm chậm quá trình tổng hợp Keratin – thành phần chính của tóc, móng và giảm lưu lượng máu, oxy nuôi dưỡng nang tóc. Thiếu sắt làm tóc yếu, dễ gãy rụng, móng tay có thể xuất hiện các đường gờ dọc và trở nên lõm hình thìa (koilonychia). 
• Lưỡi đau, sưng, hoặc có màu nhạt: Lưỡi có thể trở nên nhẵn hơn do mất các nhú vị giác.
• Thèm ăn những thứ không phải thực phẩm (Pica): Thiếu sắt nặng có thể gây ra những cơn thèm ăn đồ lạ như đá lạnh, đất sét,…

2. Đặc điểm khi xét nghiệm máu

Đây là những đặc điểm quan trọng nhất giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác tình trạng thiếu máu do thiếu sắt:

• Hồng cầu nhỏ, nhược sắc (Microcytic, hypochromic anemia): Đây là đặc trưng điển hình. Kích thước hồng cầu nhỏ hơn bình thường và có màu nhợt nhạt hơn do thiếu sắt, lượng hemoglobin thấp.
• Nồng độ Hemoglobin (Hb) và Hematocrit (Hct) thấp: Đây là chỉ số chính xác định tình trạng thiếu máu.
• Nồng độ Ferritin huyết thanh thấp: Ferritin là protein dự trữ sắt trong cơ thể. Nồng độ Ferritin thấp là chỉ số đáng tin cậy nhất để chẩn đoán thiếu máu do thiếu sắt.
• Khả năng liên kết sắt toàn phần (TIBC) tăng: Khả năng liên kết sắt (TIBC) là khả năng mà transferrin liên kết với sắt. Việc cạn kiệt dự trữ sắt trong cơ thể bằng bất kỳ cơ chế nào đều làm tăng nồng độ transferrin lưu thông.

Lưu ý: Việc chẩn đoán thiếu máu do thiếu sắt cần dựa trên kết quả xét nghiệm máu và đánh giá lâm sàng của nhân viên y tế, không nên tự chẩn đoán và điều trị tại nhà.

*Tài liệu tham khảo

Dưới đây là những nguyên nhân chủ yếu gây ra thiếu máu.

1. Do thiếu hụt dinh dưỡng

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Cơ thể thiếu các chất cần thiết để sản xuất hồng cầu như

• Thiếu sắt: Là nguyên nhân hàng đầu gây thiếu máu. Sắt là thành phần chính tạo ra hemoglobin – protein hồng cầu giúp vận chuyển oxy đi khắp cơ thể
• Thiếu vitamin B12 và acid folic: Đây là 2 chất rất quan trọng trong quá trình sản xuất hồng cầu. Thiếu chúng sẽ dẫn đến thiếu máu hồng cầu to (megaloblastic anemia).

Nguyên nhân này khiến cơ thể không sản xuất đủ hemoglobin và hồng cầu, dẫn đến thiếu máu.

2. Do mất máu

Mất máu là nguyên nhân gây thiếu máu cao.

• Mất máu cấp tính: Xảy ra do chấn thương nặng, phẫu thuật, hoặc các vết loét chảy máu nghiêm trọng.
• Mất máu mạn tính: Xảy ra từ từ trong thời gian dài, ví dụ: rong kinh, loét dạ dày, trĩ, hoặc polyp đại tràng.

3. Do tan máu (hồng cầu bị phá hủy)

Nguyên nhân này khiến cơ thể phá hủy tế bào hồng cầu nhanh hơn tốc độ sản xuất.

• Nguyên nhân di truyền:

Các bệnh về máu như Thalassemia, Thiếu máu hồng cầu hình liềm, Thiếu men G6PD

• Nguyên nhân mắc phải: 

Một số bệnh nhiễm trùng. Ví dụ: sốt rét, HIV/AIDS,…

Tác dụng phụ của thuốc như penicillin, quinine, methyldopa,…

4. Do rối loạn tủy xương

Tủy xương là nơi sản xuất hồng cầu. Bất kỳ rối loạn nào tại đây cũng có thể gây thiếu máu.

• Suy tủy: Khi tủy xương ngừng sản xuất đủ hồng cầu.
• Bệnh ung thư máu (Bạch cầu, đa u tủy) có thể làm rối loạn quá trình sản xuất tế bào máu.

5. Do bệnh mạn tính

Nhiều bệnh lý kéo dài có thể gây ra thiếu máu, ảnh hưởng đến khả năng sản xuất hồng cầu và hấp thu sắt của cơ thể.

Ví dụ: Các bệnh như ung thư, bệnh thận mạn tính, viêm khớp dạng thấp, và các bệnh tự miễn thường liên quan đến thiếu máu.

Kết luận: Thiếu máu không phải là bệnh mà là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe. Việc xác định đúng nguyên nhân là bước quan trọng trong điều trị. 

*Tài liệu tham khảo

Anemia

Anaemia

XEM THÊM:

EuHema – Sắt Lipofer công nghệ sinh học tối ưu hấp thu

Vai trò của sắt trong cơ thể